کاخ عالی قاپو اصفهان

کاخ عالی قاپو اصفهان در اواخر قرن 16 به عنوان مقر و محل اقامت شاه عباس اول بنا نهاده شده است. این کاخ شش طبقه به عنوان درگاهی تاریخی به کاخ های سلطنتی واقع در پارک ها و محوطه های مجاور راه داشته (عالی قاپو یعنی “درگاه علی”). نام آن برگرفته از شخصیت قهرمانی شاه عباس یعنی امام علی می باشد، این بنا با شش طبقه و 38 متر ارتفاع برای تاثیرگذاری بیشتر طراحی شد و با ایوان عالی و مرتفع خود به همراه 18 ستون باریک و کشیده بر یک ضلع از میدان نقش جهان (امام) اشراف دارد.

کاخ عالی قاپو اصفهان

ایوان عمارت، چشم انداز فوق العاده ای به میدان و یکی از بهترین چشم اندازها را به مسجد امام و کوه های اطراف در اختیار ما می گذارد. سقف چوبی جالب و گیرای آن با خاتم کاری های ظریف و تیرهای چوبی ِنمایان، با دقت و زحمت زیادی مرمت و بازسازی شده اند. اشراف زادگی و اعیانی ساختمان و نظارت بر کار کارگران باعث می شود به سادگی بتوان حدس زد که چرا پروژه ی ساخت آن زمان بر بوده است.

بسیاری از نقوش و کاشی های ارزشمندی که زمانی 52 اتاق کوچک، راهروها و پله ها را تزئین می کردند، طی دوره ی قاجار نابود شدند، خوشبختانه نمونه ی اندکی از خطوط باریک در اتاق خواب اصلی باقی مانده اند، اما به یاد ماندنی ترین قسمت کاخ، اتاق موسیقی در طبقه ی بالای آن است.

سقف گچ بری شده ی آن با اشکال گلدان و گلاب دان طراحی شده تا بر اصوات موسیقی باز هم بیفزایند. این صنعت و هنر متمایز که به نظر برخی افراد، یکی از ظریف ترین و زیباترین نمونه های هنر فارسی غیر دینی است که در امتداد دیوارها کشیده شده و طیفی از سایه ها را تولید می کند.

کاخ عالی قاپو اصفهان

مراحل ساخت کاخ عالی قاپو اصفهان

عمارت عالی قاپو در چندین مرحله بنا شده است، از ساختمانی با یک دروازه شروع شده که یک درگاه به دولتخانه داشته و به تدریج توسعه یافته تا به شکل کنونی آن رسیده است. دوره ی گسترش ساخت آن با فواصل زمانی رخ داد و تقریبا هفتاد سال به طول انجامید.

مرحله ی اول: ساختمان اولیه به عنوان درگاهی به دولتخانه استفاده می شد که مکعبی شکل و دو طبقه ای و با ابعادی به مقیاس 19×20 متر و 13 متر ارتفاع بوده است.

مرحله ی دوم: تاسیس و ساخت سالن بالا که بر روی راهروی ورودی ساختمان بنا شده که مکعبی شکل و از روی همان ساختار مکعبی اولیه و با همان ارتفاع دو طبقه ای قابل رویت بوده است.

مرحله ی سوم: ساخت طبقه ی پنجم یعنی آمفی تئاتر موسیقی یا سالن موسیقی که برگرفته از سالن پایین بود، از فضای مرکزی سالن برای بهره وری از نور آسمان استفاده شد و بنابراین گستره ی عمودی نیز مورد توجه قرار گرفت.

مرحله ی چهارم: ساخت ایوان شرقی یا غرفه بود که رو به میدان باز می شد که تکیه گاه آن ساختمانی به شکل برج می باشد. با بنا نهادن این ایوان، راهروی ورودی به دروازه ی اصلی امتداد می یافت و معبر و گذرگاهی به بازار ایجاد می کرد و قائم بر ضلع شرقی عمارت می شد.

مرحله ی پنجم: ساخت سقف چوبی بالکن با تکیه گاه 18 ستون چوبی که متقارن و متناسب با نصب سقف است، پله های اضافی در ضلع جنوبی ساخته شده و پله های شاهی نامگذاری شدند.

مرحله ی ششم: طی این مرحله از ساخت، برج آب رسانی در ضلع شمالی جهت تهیه ی آب حوض مسی ایوان ستون دار احداث شد و طبقه ی میهمان و سالن موسیقی با تزئینات گچ بری مزین شدند.

کاخ عالی قاپو اصفهان

همچنین اتاقی از طبقه ی ششم با گچ کاری هایی که آب پاش و گلدان را نشان می دهند، تزئین شده است و این اتاق مانند اتاق موسیقی و صدا معروف است. یقینا تزئینات بریده شده در اطراف اتاق ارزش بازدید دارند، چرا که نشان گر شاهکار هنری قابل توجهی هستند. این اشکال و کاشی های بریده شده به عنوان گنجه یا قفسه ی دکوری در آنجا قرار داده نشده اند بلکه گچ کاری ها بسیار شکننده اند و با کوچک ترین تماس دست به زمین می افتند، بنابراین نتیجه می گیریم که به عنوان تزئین و دکور دست نخورده در اتاق ها قرار دارند. اتاق ها برای جشن های شخصی و موسیقی دانان شاه استفاده می شدند و این فضاهای توخالی درون دیوارها، اکوی موسیقی را در خود نگه می داشتند و صدای موسیقی به وضوح در تمام بخش ها تولید می شد.

کاخ عالی قاپو اصفهان

تزئینات

تزئینات اتاق بزرگ در طبقه ی سوم که به طرف سالن ستون دار باز می شد و شاه عباس از آن برای سرگرم کردن میهمانان رسمی خود استفاده می کرد، از همه جالب تر است. خوشبختانه سقفی که در آن پرندگان به رنگ های طبیعی شان نقاشی شده اند، بدون دستکاری با همان وضعیت اصلی از زمان صفویه باقی مانده است و از بهترین سقف های این عمارت به شمار می آید.

منبع: www.lonelyplanet.com

نوشته شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷ توسط سیروگشت با موضوع ایرانگردی
تبلیغات چپ