واتیکان کجاست و چه تاریخچه‌ای دارد؟

تاریخچۀ واتیکان، به‌عنوان مرکز کلیسای کاتولیک، با ساخت‌وساز بازیلیکایی بر روی مقبرۀ پطرس در شهر رم در قرن چهارم بعد از میلاد آغاز شد. این ناحیه به مکان زیارتی و منطقۀ تجاریِ محبوبی تبدیل گشت، اگرچه بعد از رفتن بارگاه پاپ اعظم به فرانسه در سال 1309 به حال خود رها شد. بعد از بازگشت کلیسا در سال 1377، سازه‌های معروف نظیر کاخ آپوستولیک، کلیسای سیستین و بازیلیکای جدید پطرس ساخته شدند و در هر گوشه‌ای از شهر سرافراز گردیدند. شهر واتیکان به‌عنوان یک کشور مستقل و به شکلی که امروزه وجود دارد، با قرائت پیمان لاتران در سال 1929 محرز شد.

واتیکان

تاریخچۀ واتیکان

ناحیه‌ای که در ساحلِ غربی رودخانۀ تیبر وجود دارد و بخشی از واتیکان محسوب می‌شود، درگذشته منطقه‌ای باتلاقی بوده و با نام «آگر واتیکانوس» شناخته می‌شده است. در سال‌های ابتدایی امپراتوری رُم، این منطقه به ناحیه‌ای حکومتی تبدیل شد و ویلاهای گران‌قیمت در آن ساخته شدند. همچنین سیرکی در باغ‌های مادرِ امپراتور کالیگولا ساخته شد. بعد از نابود شدن بخش زیادی از رُم در آتش‌سوزی سال 64 میلادی، امپراتور نرون، پطرس و سایر مسیحیانِ بلاگردان را پایِ تپۀ واتیکان اعدام کرد و در گورستان همان ناحیه خاک شدند.

بعد از پذیرفته شدن مسیحیت با فرمانِ میلان در سال 313، امپراتور کنستانتین یکم ساخت‌وساز بازیلیکا بر روی مقبرۀ پطرس را در سال 324 آغاز کرد. بازیلیکای پطرس به یک مرکز معنوی و یکی از ارکان دین مسیحیت تبدیل شد. این رویداد به توسعه و ساخت خانه برای روحانیان و تشکیلِ بازاری منجر گشت که بعدها به منطقۀ تجاریِ موفقی به نام بورگو تبدیل شد.

پس از حملۀ دزدان دریایی سارازن در سال 846 که به بازیلیکای پطرس آسیب وارد کردند، پاپ لئون چهارم دستور دارد که دیواری برای محافظت از بازیلیکای مقدس و محیط اطراف آن ساخته شود. ساخت این دیوار 39 فوتی در سال 852 تکمیل شد و منطقه‌ای که با نام شهر لئونین شناخته می‌شد را دربرگرفت؛ منطقه‌ای که قلمرو واتیکان کنونی و منطقۀ بورگو را پوشش می‌داد. دیوارها به‌طور مداوم گسترش یافتند و این توسعه تا زمان حکمرانی پاپ اوربان هشتم در دهۀ 1640 ادامه یافت.

اگرچه اسقف به‌طور سنتی در کاخی نزدیک به این منطقه به نام کاخ لاتران زندگی می‌کرد، اما پاپ سیماکوس در اوایل قرن ششم اقامتگاهی را برای اسقف در مجاورت بازیلیکای پطرس احداث کرد. این اقامتگاه صدها سال بعد توسط اوژن سوم و اینوسنت سوم گسترش یافت و در سال 1277 مسیری سرپوشیده برای متصل کردن این ساختمان به قلعۀ سنت آنجلو راه‌اندازی شد. بااین‌حال، با رفتن بارگاه پاپ اعظم به آوینیونِ فرانسه در سال 1309، تمام ساختمان‌های این منطقه به حال خود رها شدند و بعد از گذشت نیم‌قرن، شهر رو به مخروبگی گذاشت.

بعد از بازگشت کلیسای کاتولیک در سال 1377، روحانیان برای بازیابی این شهر دیوارکشی شده و بازگرداندن آن به وضعیت مناسب تلاش کردند.

نیکلاس پنجم در سال 1450 دستور ساخت کاخ آپوستولیک را صادر کرد که درنهایت به خانۀ ابدی وارثان او تبدیل شد و مجموعۀ کتاب‌هایش بنیادِ کتابخانۀ واتیکان را تشکیل داد. در دهۀ 1470 میلادی، سیکتوس چهارم کار بر روی کلیسای سیستین معروف را آغاز کرد که دیوارنگاره‌های خلق‌شده توسط هنرمندان نامدار رنسانس نظیر بوتیچلی و پروجینو را شامل می‌شد.

واتیکان

تغییرات اساسی شهر بعد از نائل شدن ژولیوس دوم به مقام پاپ در سال 1503 انجام گرفت. ژولیوس در سال 1508 مسئولیت نقاشی سقفِ کلیسای سیستین را بر عهدۀ میکل‌آنژ قرار داد و طراحی Belvedere Courtyard را به دست دوناتو برامانته معمار سپرد. همچنین اسقف‌ها با رأی‌گیری تصمیم گرفتند که بازیلیکای 1200 سالۀ پطرس را تخریب کنند و از برامانته بخواهند تا بازیلیکای جدیدی بر روی آن بسازد.

مرگِ ژولیوس در سال 1513 و برامانته در سال بعد، باعث شد تا تصمیم‌گیری برای چگونگی ادامۀ پروژه دهه‌ها به طول بیانجامد. این وقفه در سال 1547 با تصمیم میکل‌آنژ به پایان رسید؛ انتخاب او ادامه دادن طراحیِ اولیۀ برامانته بود. جیاکومو دلا پورتا در سال 1590 ساخت گنبد معروفِ پطرس را به پایان رساند و کارِ ساختارِ بازیلیکا درنهایت در سال 1626 تکمیل شد. با 452 فوت ارتفاع و 5.7 آکر مساحت، بازیلیکای پطرس به‌عنوان بزرگ‌ترین کلیسای جهان شناخته شد؛ این لقب سپس در سال 1989 به بازیلیکای Basilica of Our Lady of Peace در ساحل‌عاج اختصاص یافت.

موزه‌های واتیکان ریشه در مجموعۀ مجسمه‌های ژولیوس دوم دارند؛ اولین گالری او در سال 1773 و توسط پاپ کلمنت چهاردهم به نمایش عموم گذاشته شد، این گالری سپس توسط پاپ پیوس ششم گسترش یافت. پاپ‌های بعدی نیز به تحکیم کردن مجموعه‌های مشهور در طی سال‌های متمادی ادامه دادند و مجموعه‌هایی نظیر موزۀ گریگوری مصری، موزۀ قوم‌شناسی و مجموعۀ هنرهای مذهبی مدرن و معاصر را ایجاد کردند.

پاپ‌ها به‌طور سنتی و تا سال 1870 در مناطقی به نام ایالات پاپی قدرت را در دست داشتند. در سال 1870 حکومت وحدت ایتالیا مدعی شد که تقریباً تمام اراضی بیرون از دیوارهای شهر به او تعلق دارد. این ادعا به رویارویی بین کلیسا و دولت سکولار منجر شد که بیش از 60 سال ادامه پیدا کرد؛ تا زمانی که دو طرف با امضای پیمان لاتران در فوریۀ 1929 به توافق رسیدند. این پیمان توسط بنیتو موسولینی به نمایندگی پادشاه ویکتور امانوئل سوم امضا شد. این پیمان شهر واتیکان را به‌عنوان یک کشور مستقل به رسمیت می‌شناسد و آن را از سریر مقدس جدا می‌داند. پیمان لاتران همچنین برای از دست رفتن ایالات پاپی، غرامتی 92 میلیون دلاری را در اختیار کلیسا قرار داد.

واتیکان همچنان خانۀ پاپ و کوریای رُم بوده و مرکز معنویِ 1.2 میلیارد پیرو کلیسای کاتولیک در جهان است. واتیکان کوچک‌ترین کشور مستقل در جهان محسوب می‌شود؛ مساحت آن 109 آکر بوده و مرزی به طول 2 مایل دارد. همچنین تعدادی از مناطق دورافتاده که مجموعاً 160 آکر مساحت دارند در اختیار این کشورند. علاوه بر ساختمان‌ها و باغ‌هایی که قرن‌ها قدمت دارند، واتیکان سیستم‌های بانکی و تلفنی، ادارۀ پست، داروخانه، روزنامه و ایستگاه‌های تلویزیونی و رادیویی مخصوص به خود را دارد. 600 شهروند این کشور را اعضای گارد سوئیسی تشکیل می‌دهند؛ نیرویی امنیتی که از سال 1506 تا به امروز مسئولیت حفاظت از پاپ را بر عهده دارد.

تصاویر واتیکان

واتیکان واتیکان واتیکان

منبع: history.com

نوشته شده در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ توسط سیروگشت با موضوع جاذبه های توریستی
تبلیغات چپ