روستای ماخونیک کجاست | روستای کوتاه‌قامت‌ها

روستای ماخونیک در نقطه‌ای دورافتاده در استان خراسان جنوبی در نزدیکی مرز افغانستان قرار دارد. این روستا تا حدود یک قرن پیش محل سکونت افراد کوتاه‌قامت بوده است. برای اینکه متوجه تاریخچۀ روستا بشوید، کافیست به تصاویری از زیرساخت‌های این منطقه نگاه کنید. حدوداً 200 خانۀ ساخته‌شده از سنگ و گل در این روستای باستانی وجود دارد که هفتاد تا هشتاد مورد از این خانه‌ها با ارتفاع بسیار کمی ساخته شده‌اند. درواقع ارتفاع این خانه‌ها کمتر از دو متر بوده و چهارچوب در خانه‌ها به‌حدی باریک است که نمی‌توان بدون خم شدن وارد آن‌ها شد. سقف برخی از این خانه‌ها بسیار کوتاه بوده و حدوداً 140 سانتی‌متر است.

روستای ماخونیک

علت شیوع کوتاه‌قامتی در این روستا در گذشته به چندین عامل بستگی داشته است، ازجمله ازدواجِ بستگان نزدیک با یکدیگر، رژیم غذایی نامناسب و مصرف آب حاوی جیوه. این موارد باعث شده بودند تا اهالی این روستا حدود نیم متر از سایر افراد کوتاه‌تر باشند.

ساکنین این روستا در گذشته به مدت قرن‌ها به دور از تمدن مدرن زندگی می‌کرده‌اند. این منطقه در زمان قدیم خشک، خالی از سکنه و بی‌حاصل بوده و پرورش گیاهان و نگهداری حیوانات در آن کاری مشکل محسوب می‌شده است. کشاورزی روستای ماخونیک تنها بر روی محصولاتی نظیر ترب، غلات، جو و میوه‌ای شبیه به خرما به نام جوجوبا تمرکز داشته است. وعده‌های غذایی مردم این منطقه از گیاهان ساده تشکیل می‌شده و محصولات حیوانی در آن جایی نداشته است. کشک بنه (تهیه شده از آب پنیر و نوعی پسته در که کوه‌ها می‌روید) و پختیک (تهیه شده از آب پنیر خشک‌شده و ترب) از غذاهای محلی این روستا به حساب می‌آیند.

سوء تغذیه باعث شد تا ساکنین این روستا با کمبود قد قابل‌توجهی مواجه شوند. همچنین انزوای این روستا از دنیای بیرون باعث شده بود تا مردم این منطقه با اقوام نزدیک خود ازدواج کنند و ژن‌های بدِ والدین در فرزندان آن‌ها نمود پیدا کند. برخی از این ژن‌ها باعث شد تا نسلی از افراد کوتاه‌قامت در این روستا به دنیا آیند.

جالب است بدانید که کوتاه‌قامت بودن ساکنین روستا تنها علت ساخت خانه‌های کوچک در این منطقه نبوده است. داشتن خانۀ کوچک به این معناست که برای ساخت آن به مصالح ساختمانی کمتری نیاز دارید و همین موضوع کار را برای ساخت‌وساز در این منطقه راحت‌تر می‌کرد، چراکه تعداد حیوانات اهلی بزرگ برای حمل واگن مصالح بسیار کم بود و جاده‌های مناسب در این منطقه نیز محدود بودند. با توجه به این کمبودها، اهالی روستا مجبور بودند وسایل و لوازم مورد نیاز خود برای ساختمان‌سازی را چندین کیلومتر با دست حمل کنند. همچنین گرم کردن و خنک کردن خانه‌های کوچک کار راحت‌تری است و این ساختمان‌ها به‌راحتی با محیط طبیعی اطراف خود آمیخته می‌شوند و تشخیص‌شان برای مهاجمان احتمالی دشوار می‌گردد.

در اواسط قرن بیستم، این منطقه پیشرفت زیادی کرد و با ساخته شدن جاده‌ها و دسترسی مردم به طیف گسترده‌ای از مواد غذایی مانند برنج و مرغ، سطح رژیم غذایی اهالی روستا به‌طور چشمگیری بهبود یافت. این بهبود باعث شد تا کودکان روستا رشد بهتری داشته و نسبت به والدین خود قامت بلندتری داشته باشند و درنتیجه کوتاه‌قامتی در این منطقه به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت.

امروزه در روستای ماخونیک 700 نفر زندگی می‌کنند که اغلب آن‌ها قد متوسط و معمولی‌ای دارند. سال‌هاست که اهالی این روستا خانه‌های کوچکِ اجدادی خود را رها کرده و در خانه‌های آجری معمولی ساکن شده‌اند. البته علی‌رغم تغییر خانه‌ها و قد این افراد، شرایط چندان برای اهالی روستا تغییر نکرده است. درواقع زندگی در روستای ماخونیک همچنان سخت و دشوار است و با توجه به خشک‌سالی در این منطقه، کشاورزی در آن چندان رونق ندارد. جوانان این روستا معمولاً برای پیدا کردن کار به شهرهای نزدیک می‌روند و زنان روستا هم به بافندگی مشغول هستند. سایر ساکنین روستا هم به یارانۀ دولتی متکی می‌باشند.

زیرساخت‌های خاص این روستا و تاریخچۀ غنی آن باعث شده تا ماخونیک پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران داشته باشد. اهالی روستا امیدوارند که در آینده با جذب گردشگران به این منطقه موقعیت‌های خوبی را برای ایجاد کسب‌وکار ایجاد کنند.

آدرس و موقعیت مکانی

این روستا در استان خراسان جنوبی واقع شده و بخشی از شهر سربیشه به حساب می‌آید. برای بازدید از این روستا باید به منطقۀ ماخونیک در دهستان دُرُح مراجعه کنید. روستای ماخونیک حدوداً 140 کیلومتر با شهر بیرجند فاصله دارد و فاصلۀ آن تا مرز افغانستان تقریباً 40 کیلومتر است. ذکر این نکته مهم است که منطقۀ ماخونیک خود 12 روستا را شامل می‌شود که روستای ماخونیک بزرگ‌ترین آن‌هاست. برای بازدید از این روستا ابتدا به شهر سربیشه بروید و سپس با استفاده از جاده سربیشه – گمرک مرزی ماهیرود به سمت روستا حرکت کنید. فراموش نکنید که برای یافتن مسیر دقیق حتما از افراد محلی کمک بخواهید.

تصاویر روستای ماخونیک

روستای ماخونیک

نظر شما دربارۀ این روستای جالب چیست؟ آیا از تاریخچۀ آن آگاه بودید؟ دیدگاه خود را در بخش نظرات با ما و سایر خوانندگان سیر و گشت به اشتراک بگذارید.

منبع: amusingplanet.com

نوشته شده در ۲۸ مهر ۱۳۹۸ توسط سیروگشت با موضوع ایرانگردی
تبلیغات چپ